← Toprağın İçine

Kaynaklar

Sitedeki her rakamın ve bilginin dayandığı çalışmalar. Kartlardaki köşeli parantez içindeki numaralar bu listedeki sıraya karşılık gelir.

Kaynaklar

  1. FAO (2014). Healthy soils are the basis for healthy food production. M. Semedo konuşması.
  2. FAO & ITPS (2015). Status of the World's Soil Resources.
  3. Anthony, M.A. ve ark. (2023). Enumerating soil biodiversity. PNAS 120: e2304663120.
  4. Berendsen, R.L. ve ark. (2012). The rhizosphere microbiome and plant health. Trends in Plant Science 17.
  5. Pommeresche, R. & Løes, A.K. (2009). Relations between agronomic practice and earthworms in Norwegian arable soils.
  6. Briones, M.J.I. & Schmidt, O. (2017). Conventional tillage decreases the abundance and biomass of earthworms. Global Change Biology 23.
  7. McCalla, T.M. & Duley, F.L. (1946). Effect of crop residues on soil temperature. J. Am. Soc. Agron.
  8. TOVEP / Eyüpoğlu, F. (1999). Türkiye topraklarının verimlilik durumu; aktaran TÜGEM Tarım El Kitabı (2008).
  9. Oldfield, E.E. ve ark. (2019). Global meta-analysis of the relationship between soil organic matter and crop yields. SOIL 5.
  10. Minasny, B. & McBratney, A.B. (2018). Limited effect of organic matter on soil available water capacity. Eur. J. Soil Sci. 69.
  11. Raun, W.R. & Johnson, G.V. (1999). Improving nitrogen use efficiency for cereal production. Agronomy Journal 91.
  12. Lassaletta, L. ve ark. (2014). 50 year trends in nitrogen use efficiency. Environ. Res. Lett. 9; Our World in Data.
  13. Dünya Bankası, World Development Indicators: AG.CON.FERT.ZS, AG.YLD.CREL.KG, AG.LND.ARBL.HA (erişim 10.10.2026).
  14. Syers, J.K. ve ark. (2008). Efficiency of soil and fertilizer phosphorus use. FAO Fertilizer and Plant Nutrition Bulletin 18.
  15. Jackson, R.B. ve ark. (1996). A global analysis of root distributions for terrestrial biomes. Oecologia 108.
  16. Xu, X. ve ark. (2013). A global analysis of soil microbial biomass carbon. Global Ecology and Biogeography 22.
  17. FAO (2017/2020). Global Soil Organic Carbon Map (GSOCmap); Jobbágy, E.G. & Jackson, R.B. (2000). Ecological Applications 10.
  18. Håkansson, I. & Reeder, R.C. (1994). Subsoil compaction by vehicles with high axle load. Soil & Tillage Research 29.
  19. Kalkınma Bakanlığı (2014). Onuncu Kalkınma Planı, Tarım Arazilerinin Sürdürülebilir Kullanımı Çalışma Grubu Raporu.
  20. Thorup-Kristensen ve ark. (2009); Ordóñez ve ark. (2018); Smart ve ark. (2006); Canadell ve ark. (1996), Oecologia 108.
  21. Montgomery, D.R. (2007). Soil erosion and agricultural sustainability. PNAS 104.
  22. ÇEM (2024). DEMİS – Türkiye Su Erozyonu İstatistikleri.
  23. Bakker, M.M. ve ark. (2004). The response of soil erosion to agricultural yields. Catena 57.
  24. Ankara Üniversitesi açık ders notu, rüzgâr erozyonu alanları tablosu (ÇEM verisi).
  25. Schütz, L. ve ark. (2018). Improving crop yield and nutrient use efficiency via biofertilization. Frontiers in Plant Science 8.
  26. Rubin, R.L. ve ark. (2017). Plant growth promoting rhizobacteria are more effective under drought. Agric. Ecosyst. Environ. 246.
  27. Xie, J.B. ve ark. (2014). Comparative genomic analysis of N2-fixing Paenibacillus. PLoS Genetics 10; Ladha ve ark. (2022).
  28. Geisseler, D. & Scow, K.M. (2014). Long-term effects of mineral fertilizers on soil microorganisms. Soil Biol. Biochem. 75.
  29. Luo, G. ve ark. (2018). Organic amendments increase crop yields by improving microbe-mediated soil functioning of agroecosystems: A meta-analysis. Soil Biology and Biochemistry 124.
  30. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi. Türkiye topraklarının organik madde durumu.
  31. Bahadır, P.S., Liaqat, F. & Eltem, R. (2018). Plant growth promoting properties of phosphate solubilizing Bacillus species isolated from the Aegean Region of Turkey. Turkish Journal of Botany 42(2): 183–196.
  32. Ogugua, U.V., Ogbuewu, I.P., Mbajiorgu, C.A. & Adriaanse, P. (2025). Meta-analysis of biofertilizer effects of Bacillus species on tomato yield. Scientific Reports 15: 34007.
  33. Beauregard, P.B. ve ark. (2013). Bacillus subtilis biofilm induction by plant polysaccharides. PNAS 110(17): E1621–E1630.
  34. Kumari, R. ve ark. (2024). Plant Growth Promoting Rhizobacteria (PGPR) induced protection: A plant immunity perspective. Physiologia Plantarum 176(5): e14495.
  35. FAO (2019). Stop soil erosion, save our future. BM Haber Merkezi, 5 Aralık 2019.
  36. Sartori, M. ve ark. (2019). A linkage between the biophysical and the economic: Assessing the global market impacts of soil erosion. Land Use Policy 86: 299–312.
  37. Eyüpoğlu, F., Kurucu, N. & Talaz, S. Türkiye topraklarının mikro element durumu, 1.511 örnek; Toprak Gübre Araştırma Enstitüsü (FAO AGRIS kaydı, ICARDA Soil Fertility Workshop bildirisi).
  38. Cakmak, I. ve ark. (1999). Zinc deficiency as a practical problem in plant and human nutrition in Turkey: A NATO-science for stability project. Field Crops Research 60: 175–188.
  39. Wessells, K.R. & Brown, K.H. (2012). Estimating the global prevalence of zinc deficiency. PLoS ONE 7(11): e50568.
  40. Yadav, R.C. ve ark. (2023). Zinc-solubilizing Bacillus spp. in conjunction with chemical fertilizers enhance growth, yield, nutrient content of wheat. Frontiers in Microbiology 14: 1210938.
  41. Palazzini, J.M. ve ark. (2018). Biocontrol of Fusarium graminearum sensu stricto, reduction of deoxynivalenol accumulation and phytohormone induction by two selected antagonists. Toxins 10(2): 88.
  42. Yu, X. ve ark. (2023). Bacillus vietnamensis 151-6 aşılamasının çeltik tanesinde kadmiyum birikimine etkisi. Ecotoxicology and Environmental Safety 254: 114760.
  43. Roslund, M.I. ve ark. (2020). Biodiversity intervention enhances immune regulation and health-associated commensal microbiota among daycare children. Science Advances 6: eaba2578.
  44. Mast, Y. & Stegmann, E. (2019). Actinomycetes: the antibiotics producers. Antibiotics 8: 105; Microbiology Society (2019).
  45. Johnson, B.A., Anker, H. & Meleney, F.L. (1945). Bacitracin: a new antibiotic produced by a member of the B. subtilis group. Science 102: 376–377.
  46. Davis, D.R., Epp, M.D. & Riordan, H.D. (2004). Changes in USDA food composition data for 43 garden crops, 1950 to 1999. J. Am. Coll. Nutr. 23(6): 669–682.
  47. Fan, M.S. ve ark. (2008). Evidence of decreasing mineral density in wheat grain over the last 160 years. J. Trace Elem. Med. Biol. 22: 315–324.

Görseller: Toprak katmanı dokuları, iki avuç, gübre, tuz, erozyonlu yamaç ve Bacillus görselleri yapay zekâ ile üretilmiş canlandırmalardır. Gerçek fotoğraflar Wikimedia Commons'tan: USDA (kamu malı), Cjrufe (CC0; toprak profili), snarlingbunny (CC0), USFS Region 5 (kamu malı), pfly (CC BY-SA 2.0; solucan), J. Schlaghecken (CC BY-SA 4.0; kök tüyleri), D. Blenkinsopp (CC BY-SA 2.0; kireçli toprak), Lynn Betts / USDA NRCS (kamu malı; oyulmuş tarla).

Sık sorulan sorular

Bu sitedeki rakamlar nereden geliyor?

Rakamlar hakemli bilimsel dergilerden (PNAS, Soil Biology and Biochemistry, Frontiers in Plant Science vb.), FAO ve ITPS raporlarından, Dünya Bankası verilerinden ve Türkiye için ÇEM, TOVEP ve TÜGEM kaynaklarından alınmıştır. Tüm kaynaklar bu sayfada numaralı olarak listelenir.

Ana sayfadaki köşeli parantezli numaralar ne anlama geliyor?

Ana sayfadaki [12] gibi numaralar, bu sayfadaki kaynak listesinde aynı sıradaki çalışmayı gösterir. Numaraya tıklandığında ilgili kaynak bu sayfada işaretlenir.

Sitedeki görseller gerçek fotoğraf mı?

Toprak katmanı dokuları, bazı tarla sahneleri ve Bacillus görselleri yapay zekâ ile üretilmiş canlandırmalardır. Gerçek fotoğraflar Wikimedia Commons'tan, lisanslarıyla birlikte kullanılmıştır.